Mustafa Özel: Adam olma sanatı

Ramazan sabır ve muhasebe ayıdır. Hesaba çekilmeden kendimizi hesaba çekme fırsatıdır.  İtiraf etmeliyiz ki, şirketlerimizi, kamu kurumlarımızı, hatta ailelerimizi yönetmede çoğu zaman ciddi bir acz içindeyiz. Çünkü kendimizi yönetemiyoruz! “Kendini bilen, Rabbini bilir!” Hadis olup olmadığı tartışmalı…

Mustafa Özel: Efendi değil, uşak ol!

Şamandan filozofa, âlimden aydına kadar her ehl-i vukuf kendi çapında bir “müşkül çözer”dir. Biraz da müşkülpesent. İşini nedense “kafa karıştırarak” yapar. Ben de yazı hayatıma iktisatçı Schumacher’in felsefi eseri Aklı Karışıklar İçin…

Mustafa Özel: Hasta para toplumu bozar

Kurgu içinde kurgu: Robinson Crusoe’nun adasına bir yabancı gelir. Çıplak ve aç bîlaçtır. Crusoe’nun ise tam üç yıllık yiyecek/giyecek stoku vardır. Ekme biçme ve hasat günlerine kadar geçinmek için ondan yardım ister.…

Momo’cu Osmanlılar-Mustafa Özel

Momo 1973 yılında Almanya’da yazılabildi de, neden Türkiye’de yazılamadı? Akla yakın iki gerekçe: 1. Türkiye’de “çalınan zaman” miktarı henüz ürkütücü boyutlara ulaşmamıştı. 2. Michael Ende’yi hazırlayan, zamanın farklı kültürel algılanışlarını kavramış nitelikli…

Mustafa Özel – Zaman çalma hastalığı

Yirmi yıl kadar önceydi. Genç bir akrabam ve eşi, enflasyonist ortamda eriyen birikimlerini “döviz yerine borsada değerlendirmeye” karar vermiş, birkaç kâğıt üzerinde karar kılmış, bana da ihtiyaten akıl sormaya gelmişlerdi. Eşi matematikçi,…

Alçak birey, yüksek toplum!-Mustafa Özel

Öü Canlar bir alçağın hikâyesi, demiş ve Çiçikov’un büyük projesinin belli başlı safhalarını yazmıştık. Birinci kitabın sonlarına doğru, okuyucularını çetin bir soruyla sarsıyor Gogol: “Bende de biraz Çiçikovluk yok mu? şeklindeki o…

Ölü can alışverişi-Mustafa Özel

Ürperdiniz! Bugünlerde sayıları azalmış da olsa, hangimiz “Eskiler alırımmm!” diye bağırarak neredeyse gün aşırı sokağımızdan geçen eskiciyi hatırlamaz? Aynı adamın “Ölü can alırımmm!” diyerek geçmesi çok mu tuhaf olurdu? Böylesi ancak romanlara…

Din ve büyüden paranın büyüsüne-Mustafa Özel

George Eliot, Alphonse Daudet ve Mark Twain, 19. yüzyılın toplumsal dönüşümünü yaşayan ve yazan üç ehl-i vukuf (bilir kişi). Adları toplumbilim kitaplarında geçmez ama. Öyle ya, “Büyük Dönüşüm”ün hikâyesini Marx, Weber veya…

Mustafa Özel:Kiralık konakların ahı

Ekonomi parasallaştıkça, aristokratik yapı, değer ve anlayışlar yerlerini kapitalistik ilişki ve anlayışlara terk ediyor. Eskiden insanlar “Her şeyin değerini bilir, hiçbir şeyin fiyatını bilmez iken; şimdi her şeyin fiyatını bilir, hiçbir şeyin…

Su, ateş ve kapitalizm-Mustafa Özel

Simya, tarih boyunca esas olarak servet değil, kemal arayışıydı. Roger Bacon’a atfedilen bir eserde (The Mirror of Alchimy) şöyle tarif ediliyordu: “İksir adı verilen muayyen bir tıbbî maddenin nasıl yapılıp başka maddelerle…